Tandvleesbehandeling: gingivitis, parodontitis, tandsteen verwijderen en opvolging.

De tekenen van ziek tandvlees

Gezond tandvlees is roze, stevig en bloedt niet. Blijft tandplak, het laagje bacteriën dat zich elke dag afzet, langs het tandvlees zitten, dan raakt het ontstoken: dat is gingivitis. Volgens Gezonde Mond, het Vlaams Instituut Mondgezondheid, wordt het tandvlees dan rood, zwelt het en bloedt het, vaak bij het poetsen, meestal zonder pijn. De Wereldgezondheidsorganisatie noemt daarnaast een slechte adem als teken (fiche van maart 2025).

Gebeurt er niets, dan zakt de ontsteking naar het bot dat de tand vasthoudt: dat is parodontitis. Het tandvlees trekt terug, de tanden lijken langer, er ontstaan spleetjes en in een gevorderd stadium gaan tanden loszitten. Tandsteen, verharde plak die poetsen niet meer wegkrijgt, houdt het probleem in stand. Roken en een slecht geregelde diabetes verergeren de schade.

• Bloeden bij het poetsen of bij het eten
• Rood, gezwollen, gevoelig tandvlees
• Terugtrekkend tandvlees, tanden die langer lijken
• Een slechte adem die blijft
• Tanden die loszitten of uit elkaar gaan staan

Het onderzoek in de praktijk

De tandarts meet, punt per punt, de diepte van de groeve tussen tand en tandvlees met een sonde met maatstreepjes: dat is de meting van het tandvlees. In België gebeurt dat volgens de DPSI-index, die elk deel van de mond een score van 0 tot 4 geeft; een score van 3+ of 4 wijst op een pocket die behandeld moet worden. Röntgenfoto’s tonen het botniveau rond de wortels.

Sinds 1 juni 2026 maakt die DPSI-meting deel uit van het jaarlijkse mondonderzoek voor iedereen vanaf 18 jaar, op voorwaarde dat er minstens zes tanden of implantaten zijn (RIZIV, 2026). U hoeft er dus niet om te vragen: ze gebeurt bij uw controle.

Tandsteen verwijderen en rootplaning

De eerste behandeling is de reiniging: zichtbaar tandsteen boven het tandvlees wordt met ultrasone en handinstrumenten verwijderd, daarna worden de tanden gepolijst. Bij gingivitis volstaat dat meestal, samen met beter poetsen: volgens Gezonde Mond stopt het bloeden dan gewoonlijk binnen twee weken.

Zijn er pockets ontstaan, dan reinigt de tandarts dieper, onder het tandvlees, wortel per wortel, onder plaatselijke verdoving: dat is rootplaning, of subgingivale tandsteenverwijdering. Ze gebeurt per kwart van de mond, in één of meer zittingen. Geen operatie, geen hechtingen: het tandvlees sluit daarna weer aan tegen de gereinigde wortel.

Wat de verplichte verzekering voorziet (RIZIV, regels van kracht in 2026): het jaarlijkse mondonderzoek, voortaan met de DPSI, vanaf 18 jaar; het parodontaal mondonderzoek één keer per kalenderjaar van 18 tot 65 jaar, als de DPSI een score van 3+ heeft opgetekend; de subgingivale tandsteenverwijdering per kwart van de mond, één keer per drie kalenderjaren, van 18 tot 65 jaar, wanneer de laatste DPSI minstens één score van 3+ toont en er in het lopende of het vorige jaar een preventieve verstrekking of een onderzoek is geattesteerd. De tandartsen van de praktijk zijn geconventioneerd: u betaalt het officiële tarief.

De opvolging, en wat u thuis doet

Na de behandeling wordt het tandvlees opnieuw gecontroleerd: de meting wordt herhaald en de reiniging wordt herhaald op een ritme dat we met u afspreken, dichter op elkaar in het eerste jaar. Parodontitis wordt stabiel, ze geneest niet voorgoed: de opvolging is wat de tanden behoudt.

Thuis doet u de belangrijkste zorg zelf: twee keer per dag twee minuten poetsen, langs het tandvlees, met een zachte borstel; elke dag tussen de tanden reinigen, met floss of met ragers op maat van de ruimte. Bloedt het tandvlees, poets dan verder: het bloeden neemt binnen enkele dagen af. Stoppen met roken is wat het tandvlees het meest helpt genezen.

Wie meer wil lezen, in het Frans: Gencives qui saignent: causes, gestes utiles, quand consulter.