In het kort
- Tandsteen is verharde tandplaque: eens gevormd, kan alleen een professional het weghalen
- De reiniging maakt de rand van het tandvlees schoon, waar het bloeden begint
- Terugbetaling per kwadrant (een kwart van de mond) en per kalenderjaar (RIZIV, tarieven op 1 juni 2026)
- Sinds 1 juni 2026 wordt die terugbetaling niet meer verminderd als u het jaar voordien niet kwam (RIZIV)
Van plaque naar tandsteen, in het kort
In elke mond leven bacteriën. Ze hechten zich aan de tanden en vormen een dun, geelwit laagje: tandplaque. Goed poetsen haalt die weg. Waar de borstel moeilijk komt (achter de ondertanden, tussen de tanden, langs het tandvlees) blijft plaque zitten.
Blijft plaque te lang zitten, dan verkalkt ze tot tandsteen. Harder poetsen helpt dan niet meer. Tandsteen zit vast, en op het ruwe oppervlak blijven nog meer bacteriën hangen, die op den duur het tandvlees aantasten.
Wat de tandarts doet tijdens de reiniging
De tandarts maakt het tandsteen tand per tand los, meestal met een instrument dat trilt en water sproeit, en daarna met fijne handinstrumenten voor de smalle plekjes. Vaak volgt er nog een polijstbeurt, die het oppervlak glad maakt.
De afspraak dient ook om te kijken. De tandarts ziet waar bij u plaque blijft zitten en toont hoe u daar met de borstel of de rager komt. Die raad, elke dag toegepast, zorgt ervoor dat de volgende reiniging langer kan wachten.
Na de afspraak: wat gevoelige tanden
Het gebeurt dat de tanden enkele dagen op koud of warm reageren. Het tandsteen bedekte een stukje van de tand; nu het weg is, ligt die zone weer bloot. Het tandvlees kan dezelfde dag ook wat bloeden, zeker als het ontstoken was.
Blijf poetsen, zacht, met een zachte borstel. Blijft het ongemak duren of wordt het echte pijn, bel dan de praktijk.
Hoe vaak?
Er bestaat geen cijfer dat voor iedereen geldt. Sommige mensen maken snel tandsteen aan, anderen bijna niet. Het Vlaams Instituut Mondgezondheid raadt aan om één tot twee keer per jaar op controle te gaan: de tandarts bekijkt het tandvlees en oordeelt of een reiniging die dag nuttig is.
Meestal volstaat één reiniging per jaar wanneer u regelmatig poetst. Bloedt uw tandvlees, rookt u of draagt u een beugel, dan kan de tandarts voorstellen om vroeger terug te komen.
Wat de verplichte verzekering terugbetaalt
De tarievenlijst van het RIZIV op 1 juni 2026 voorziet de tandsteenreiniging „per kwadrant en per kalenderjaar” vanaf 19 jaar. Een kwadrant is een kwart van de mond: rechtsboven, linksboven, linksonder, rechtsonder. Een deel van de kosten, het remgeld, blijft voor uw rekening.
Tot 1 juni 2026 halveerde een „continuïteitsregel” die terugbetaling wanneer er het jaar voordien geen tandzorg voor u was terugbetaald. Het RIZIV meldt dat die regel op die datum is geschrapt.
Zit het tandsteen onder het tandvlees, dan bestaat er een andere behandeling: het verwijderen van tandsteen onder het tandvlees, terugbetaald per kwadrant één keer om de drie kalenderjaren, van de 19e tot de 65e verjaardag (zelfde tarievenlijst, 1 juni 2026), onder voorwaarden die de tandarts nakijkt.
Het mondzorgtraject: waarom één bezoek per jaar telt
Het mondzorgtraject is een regel van het RIZIV voor wie 19 jaar of ouder is. Kreeg u in het vorige kalenderjaar tandzorg die werd terugbetaald, dan wordt uw zorg van dit jaar ruimer vergoed. Alles gebeurt automatisch: uw ziekenfonds maakt de berekening.
Het traject geldt niet voor raadplegingen, preventieve zorg, orthodontie en parodontologie (de zorg voor het tandvlees). Het weegt wel op de andere zorg:
- Vullingen, wortelkanaalbehandelingen, extracties: zonder terugbetaalde zorg het jaar voordien verdubbelt uw eigen aandeel ongeveer (RIZIV, pagina geraadpleegd in september 2026)
- Röntgenfoto’s: dat aandeel wordt ongeveer anderhalf keer zo hoog, volgens dezelfde pagina
- Met de verhoogde tegemoetkoming blijft de stijging beperkt tot hoogstens 2 euro, nog steeds volgens het RIZIV
Bij Dentoker
De tandartsen van de praktijk zijn geconventioneerd: ze passen de officiële tarieven toe, en uw ziekenfonds betaalt terug volgens de regels van de verplichte verzekering. Tandsteen verwijderen kan in onze twee praktijken, in Laken en in Schaarbeek, na een afspraak online of per telefoon.
Veelgestelde vragen
Beschadigt de reiniging het glazuur?
De instrumenten maken het tandsteen los, en dat is een aanslag die op de tand ligt. De tand voelt na de afspraak soms anders aan met de tong, omdat de plaats die het tandsteen innam weer vrij is.
Kan een tandpasta tandsteen weghalen?
Nee. Zolang plaque zacht is, poetst u ze weg. Is ze verkalkt tot tandsteen, dan moet de tandarts of de mondhygiënist ze professioneel verwijderen, zegt het Vlaams Instituut Mondgezondheid.
Heeft mijn kind een tandsteenreiniging nodig?
Zelden. Bij een kind reinigt de tandarts de tanden tijdens het preventieve mondonderzoek als dat nuttig is. Vóór 19 jaar wordt tandzorg volledig terugbetaald tegen het officiële tarief, behalve orthodontie en protheses.
Bronnen
Pagina bijgewerkt op Geschreven door het team van het centrumVerantwoordelijke tandarts : Kerem Almuhur, algemeen tandarts