Hevige tandpijn: wat doet u in afwachting van de afspraak?

Waar komt zo’n pijn vandaan?

In het midden van elke tand zit de pulpa: een bundeltje zenuwen en bloedvaten, opgesloten in een harde schaal. Wanneer een diep gaatje bacteriën tot daar laat doordringen, ontsteekt de pulpa. Ze kan niet opzwellen, dus stijgt de druk en wordt de pijn kloppend.

De oorzaak zit dus binnen in de tand, waar geen enkel huismiddel raakt. De tips hieronder helpen u tot in de stoel, ze vervangen de behandeling niet.

Wat zonder risico verlicht

Gewone pijnstillers, paracetamol of een ontstekingsremmer zoals ibuprofen, vormen de basis van de behandeling van tandpijn (Australian Prescriber, 2020). Volg de dosis en de tijd tussen twee innames die op de bijsluiter staan. Bent u zwanger, neemt u al medicatie of hebt u een probleem met maag, nieren of hart, vraag dan eerst raad aan uw apotheker.

Naast het geneesmiddel helpen enkele eenvoudige handelingen om de uren door te komen:

• Koude op de wang, in een doek gewikkeld: 10 tot 20 minuten, daarna een pauze (International Journal of Dentistry, 2022)
• Aan de andere kant kauwen en de tand laten rusten
• Spoelen met zout water, enkele seconden houden en dan uitspuwen
• Zacht poetsen, zonder te drukken, zodat de zone proper blijft

Twee reflexen om te vergeten

Het aspirinetablet tegen de tand geklemd. Een oud gebruik, en een slecht: aspirine is zuur, ze veroorzaakt een chemische brandwonde op het tandvlees, en ze verzacht de pijn niet door contact (StatPearls, 2025). Ze werkt alleen als u ze inslikt.

Antibiotica uit een oude doos. Een antibioticum is alleen aangewezen wanneer de infectie zich uitbreidt, met koorts, gezwollen klieren of een snel toenemende zwelling, en een zorgverlener beslist daarover (Australian Prescriber, 2020). Zonder die tekenen tonen studies niet aan dat het de pijn vermindert.

De tekenen die niet kunnen wachten

Sommige tekenen tonen dat de infectie de tand verlaat. Herkent u er één, bel dan meteen de praktijk en zeg het duidelijk:

Hebt u moeite om te slikken of te ademen, of zwelt de zone onder de tong, wacht dan op geen enkele afspraak: ga naar de spoedafdeling van het dichtstbijzijnde ziekenhuis of bel 112. Een infectie die zich snel uitbreidt, kan de luchtweg in gevaar brengen en vraagt een onmiddellijke doorverwijzing naar de spoed (Australian Prescriber, 2020).

• De wang, de lip of de zone onder de kaak die opzwelt
• Koorts, rillingen, grote vermoeidheid
• Een mond die steeds minder ver opengaat
• Een pijnlijke knobbel onder de kaak of in de hals

De pijn is vanzelf weg: goed nieuws?

Niet echt. Wanneer de ontsteking van de pulpa eindigt met necrose (de zenuw sterft af), kan de gevoeligheid voor warm, koud en zoet in het begin verdwijnen (Australian Prescriber, 2020). De tand zwijgt, maar de bacteriën zitten er nog altijd in.

Ze nestelen zich in de wortelkanalen. Raken ze voorbij de verdediging van het lichaam, dan ontstaat een abces, een ophoping van etter, met veel pijn en soms een dikke wang (Verbond der Vlaamse Tandartsen). Hou uw afspraak dus, ook als u niets meer voelt.

Van de eerste steek tot in de stoel

Zeg aan de telefoon sinds wanneer u pijn hebt, of de wang gezwollen is, of u koorts hebt en wat u al genomen hebt.

In de praktijk onderzoekt de tandarts die u ontvangt de tand en maakt vaak een kleine röntgenfoto. Daarna pakt hij de oorzaak aan: het gaatje verzorgen, een wortelkanaalbehandeling (de binnenkant van de tand wordt gereinigd) of het abces openen zodat de etter weg kan. Bij Tandartspraktijk Dentoker, in Laken en in Schaarbeek, maakt u een afspraak per telefoon of online, op elk uur.

Veelgestelde vragen

Pagina bijgewerkt op 5 oktober 2026Geschreven door het team van het centrumVerantwoordelijke tandarts : Kerem Almuhur, algemeen tandarts